2023ko abendua
Klima-aldaketa eta genero-ikuspegia, ba al dago harremanik?
Klima-aldaketa erronka globala da, eta premiaz egin behar diogu aurre. Administrazioko eskalek arazo horri aurre egin behar dioten abiadura proportzionala da: zenbat eta eskala handiagoa, orduan eta urgentzia handiagoa. Baina politika publikoen presak ez ditu alde batera utzi behar berezko gaiak, presaren eta lehentasunaren arteko aldea markatzen dutenak eta, zalantzarik gabe, gizateriaren erronka handiei hurbiletik begiratzearen garrantzia agerian uzten dutenak.
Klima-aldaketak planeta osoari eragiten dio, baina haren inpaktua ez da berdin banatzen. Herrialde txiroenek eta arazo hau sortzean erantzukizun gutxiago dutenek jasaten dute eragin handiena. Izan ere, zuzeneko korrelazioa dago klima-aldaketaren inpaktuak gehien jasaten dituzten eremuen eta pobrezia-indize handienen artean.
Gainera, egoera txarrenean dauden pertsonek zuzenean pairatzen dituzte inpaktu horiek, eta, mundu mailako pobreziaren feminizazioa dela eta, emakumeak dira gehien kaltetzen direnak (munduan pobreak diren hamar pertsonatik zazpi emakumeak dira).
Klima-aldaketa aztertzeko orduan genero-ikuspegia izatea funtsezkoa da, arazoa arintzeko ez ezik, emakumeen eta gizonen errealitatea kontuan hartuko duten konponbideak eta ekintza-esparru berriak bideratzeko erantzuna bilatzeko ere.
ADOS Jasangarritasuna eta Klima elkartetik beti egiten dugu lan batzen gaituzten aliantzen eskutik, birpentsatzera eta erronka berriak birplanteatzera garamatzatenak. Klima-aldaketari dagokionez, kausen eta ondorioen ikuspegi intersekzionalak aukera ematen du arazo global bat hainbat ikuspuntutatik aztertzeko, eta horri buruz hurbileko irtenbide asko daude. Batzen duten aliantzen eta ikuspuntuen bide horretan, EDE Fundazioarekinegiten dugu topo, klima-aldaketa genero-ikuspegitik azter daitekeela ulertzen lagundu diguna. Ikusi dugunez, klima-aldaketaren kausetan nork laguntzen duen, horren ondorioak nork jasaten dituen gehien, eta erabaki estrategikoak nork hartzen dituen aztertzean, genero-ikuspegia ezin da bigarren maila batean utzi; izan ere, balizko irtenbideetako batzuk binomio horren arteko erlazioa kontuan hartzea izan daiteke.
Aurten, 2023an, zortea eta aukera izan dugu Euskadiko erakundeekin lan egiteko arlo horretan, hala nola Ihoberekin eta Emakunderekin, bi ikuspegi horiek gurutzatzeko ikuspegia izan baitute, eta argi dago ezin direla bereizi.
Gertuagoko esparru batean, eztabaida hau Asteklimaren astean eraman ahal izan dugu Hernaniko udalerrira, mahai-inguru batean lehen sektorea ordezkatzen duten emakumeak, hezkuntza-esparrua ordezkatzen dutenak, bai eta herritarren mugimenduak eta ikuspegi feministarekin hiri-espazioaren diseinua ere.
Orain, azterketa horren emaitzak tokiko errealitatera hurbildu behar dira, eta urtea toki-mailako proiektu pilotu bati hasiera emanez amaitu dugu. Proiektu horrekin bat egin dute 18 erakundek, hiriburuetatik hasi eta udalerri txikietara eta eskualde-erakundeetara.


